Andrzej Małkowski
Andrzej Małkowski (ur. 30 października 1888 w Trębkach, zm. 15 stycznia 1919 w Cieśninie Messyńskiej) – polski działacz niepodległościowy, jeden z głównych twórców i teoretyków polskiego skautingu oraz harcerstwa, tłumacz dzieła Roberta Baden-Powella Scouting for Boys.
Życiorys
Młodość i edukacja
Urodził się w rodzinie o tradycjach patriotycznych. Uczęszczał do szkół w Tarnowie, Krakowie i Lwowie. Studiował na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. Od wczesnych lat angażował się w działalność organizacji niepodległościowych i młodzieżowych, m.in. Eleusis, Związku Młodzieży Polskiej „Zet” oraz Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.
Narodziny polskiego skautingu
W 1909 roku, w ramach kary za spóźnienie na ćwiczenia wojskowe Sokola, otrzymał zadanie przetłumaczenia książki Roberta Baden-Powella Scouting for Boys. Lektura ta stała się dla niego inspiracją do zorganizowania polskiego ruchu skautowego, dostosowanego do polskich realiów i dążeń niepodległościowych.
- 1911: Zorganizował we Lwowie pierwszy kurs skautowy.
- 22 maja 1911: Założył pierwsze lwowskie drużyny skautowe (m.in. 1 Lwowską Drużynę Skautów im. Tadeusza Kościuszki).
- 1911–1912: Wydawał czasopismo „Skaut”, które zdobyło ogromną popularność wśród młodzieży we wszystkich trzech zaborach.
Działalność niepodległościowa i śmierć
Po wybuchu I wojny światowej walczył w Legionach Polskich, a później wstąpił do Armii Polskiej we Francji (Błękitnej Armii). Wskutek działań wojennych i prób tworzenia polskich oddziałów za granicą przemieszczał się między Europą a Ameryką.
Zginął tragicznie w nocy z 15 na 16 stycznia 1919 roku na statku „Chaouia”, który zatonął na minie w Cieśninie Messyńskiej podczas rejsu z Marsylii do Odessy, gdzie Małkowski miał objąć dowództwo nad polskimi oddziałami.
Życie prywatne
W 1913 roku poślubił Olgę Drahonowską (później Olgę Małkowską), współtwórczynię żeńskiego skautingu w Polsce. Razem tworzyli duet uznawany za „rodziców polskiego harcerstwa”.