Tekst źródłowy strony Mundur

__TOC__
'''Mundur harcerski''' – oficjalny, jednolity strój członków organizacji harcerskich, stanowiący jeden z podstawowych symboli przynależności do ruchu skautowego. Symbolizuje ciągłość tradycji, braterstwo, gotowość do służby oraz równość wszystkich harcerzy niezależnie od ich statusu społecznego.

== Historia i pochodzenie ==
Koncepcja munduru została przeniesiona do harcerstwa z brytyjskiego skautingu stworzonego przez [[Robert Baden-Powell|Roberta Baden-Powella]]. Pierwsze polskie mundury harcerskie projektowali na początku XX wieku m.in. [[Andrzej Małkowski]] oraz [[Olga Drahonowska-Małkowska]], wzorując się na odzieży kroju wojskowego oraz strojach turystycznych i sportowych tamtej epoki.

== Elementy munduru harcerskiego ==

=== Mundur żeński (zazwyczaj) ===
* '''Koszula mundurowa:''' Najczęściej w kolorze szarym, zapinana na guziki, z kieszeniami na piersiach i pagonami.
* '''Dół:''' Szara lub czarna spódnica mundurowa, czarne spodenki lub czarne/ciemne spodnie.
* '''Nakrycie głowy:''' Beret, rogatywka, kapelusz skautowy lub chusta.

=== Mundur męski (zazwyczaj) ===
* '''Koszula mundurowa:''' Najczęściej w kolorze zielonym (oliwkowym) lub szarym, z kieszeniami i pagonami.
* '''Dół:''' Ciemnozielone, czarne lub jednolite krótkie/długie spodnie (często bojówki).
* '''Nakrycie głowy:''' Beret, rogatywka, furażerka lub kapelusz skautowy.

=== Wspólne elementy dodatkowe ===
* '''Chusta harcerska:''' Noszona pod kołnierzykiem koszuli, spięta suwakiem (pierścieniem). Kolor chusty najczęściej odzwierciedla barwy środowiska (drużyny lub szczepu).
* '''Pas harcerski:''' Skórzany lub parciany z oficjalną klamrą organizacji (z symbolem Lilijki lub Krzyża Harcerskiego).
* '''Getry i wywijki:''' Długie skarpety zakładane do krótkich spodenek/spódnic, często w barwach drużyny.

== Oznaczenia i odznaki na mundurze ==
Mundur jest cyfrowym i fizycznym „pamiętnikiem” drogi harcerskiej. Umieszcza się na nim m.in.:
* '''Krzyż Harcerski''' lub '''Lilijkę''' (nad lewą kieszenią).
* '''Oznaczenia stopni:''' Srebrne lub złote gwiazdki, paski i krokiewki na pagonach lub na podkładce pod Krzyżem.
* '''Oznaczenia funkcji:''' Kolorowe sznury funkcyjne (np. zielony dla zastępowego, granatowy dla drużynowego, złoty dla komendanta chorągwi).
* '''Sprawności:''' Kolorowe plakietki wyszywane na rękawach.
* '''Plakietki okazjonalne:''' Plakietki z zlotów, rajdów i złazów (noszone na prawej kieszeni).

== Zasady noszenia ==
Kwestie wyglądu i sposobu noszenia munduru regulują szczegółowe regulaminy poszczególnych organizacji (np. ZHP, ZHR). Estetyka, czystość i kompletność munduru są wyrazem szacunku dla organizacji oraz tradycji harcerskiej.

== Zobacz też ==
* [[Andrzej Małkowski]]
* [[Historia harcerstwa]]
* [[Dzień Myśli Braterskiej]]